Een multifunctionele Bergplaats

BERRIE RUIJLING, NEL PETERS-BUURMAN EN BERRY ERREN BIJ DE NIEUWE BERGPLAATS. FOTO GERARD BURGERS

Het is de titel van een artikel uit de Gelderlander van vrijdag 7 augustus j.l.. maar het is tegelijkertijd de vlag die de lading dekt. Verslaggever Henk Aalbers was vorige week bij ons op bezoek. Hij was ‘getipt’ over die nieuwe bergplaats aan de Bergweg waar bestuur en vrijwilligers heel erg trots op zijn. Hij kwam op het goede moment: de bergplaats is bijna gereed en de begraafplaats lag er prachtig bij na de laatste onderhoudsdag van de vrijwilligers in samenwerking met Biljoen Groen. De Bergplaats, de officiële naam van dit mooie onderkomen, is de moeite van een bezoek aan onze begraafplaats waard. De buurt is er blij mee en wij ook. Klik hier voor het artikel.

Hij die één mensenleven redt, redt de gehele mensheid

Jarenlang heeft het graf van Bertus van der Kemp er gelegen zonder enige bedekking. Het is nooit opnieuw uitgegeven omdat Jan Erren, onze oud-voorzitter, wist dat het een bijzonder graf was dat het verdiende om bewaard te blijven. Het graf van een oorlogsheld die stierf toen hij zijn jonge onderduiker Bobby probeerde te beschermen tegen de inslaande bom. Op 11 mei hebben we daar al een artikel over gepubliceerd. Klik hier voor dat artikel. Sinds kort heeft het graf een prachtige nieuwe bedekking, mogelijk gemaakt door een royale donatie van rabbijn Awraham Soetendorp, Bobby tijdens de oorlog. Op het graf een steen met de volgende inscriptie: ‘Bertus van der Kemp, geboren Arnhem 20-3-1895, overleden Velp 14-4-1945, postuum onderscheiden met de Yad Vashem medaille’ en daaronder ‘Hij die één mensenleven redt, redt de gehele mensheid’.

Herbegrafenis twee Velpse pastoors gerealiseerd

Jarenlang lagen ze in alle stilte op Heiderust op het hogere deel van het RK-gedeelte. Pastoor Jansen was pastoor in Velp van 1956 tot 1970 en pastoor Sips van 1970 tot 1979. Het was niet een plek waar je zo gauw komt. Misschien ook niet de plek die zij indertijd in gedachten hadden maar dat was nu eenmaal de plaats die door het toenmalige kerkbestuur gereserveerd was voor haar overleden kerkdienaars. Van beide pastoors verliep de termijn of was al verlopen en er dreigde geruimd te gaan worden. Daarmee zou er een hiaat in de pastoorshistorie ontstaan. Natuurlijk hadden we al een precedent met de herbegrafenis van pastoor Schaars en het speelde vanaf die tijd al in ons achterhoofd. Ook deze pastoors moesten naar de Bergweg! Dankzij de medewerking van de rechthebbenden van het graf van pastoor Jansen en de Eusebiusparochie kon ook dat plan verwezenlijkt worden. Op 18 mei werden de stoffelijke resten van beide pastoors overgebracht naar de Bergweg en daar zonder groot ceremonieel – in verband met Corona – herbegraven naast pastoor Schaars. Voorlopig nog provisorisch want de graven moeten nog verder afgewerkt worden. Nu liggen zes prominente Velpse pastoors keurig naast elkaar: Sips, Schaars, Jansen, Plaster, Weenink en Koene. Gezamenlijk overbruggen zij een tijdsspanne van bijna 120 jaar. Daarmee is een substantieel deel van de Velpse kerkhistorie gewaarborgd en zullen zij hier rusten ‘tot het einde der tijden’ als het aan ons ligt. Daar zijn we best trots op.

Bertus van der Kemp: oorlogsheld zonder grafsteen

Het ligt daar heel onopvallend tussen al die andere graven. Je loopt er voorbij als je het niet weet. Een graf zonder grafsteen. De steen is in de loop der tijden verloren gegaan, maar het graf is bewaard gebleven. Pand C, rij 5, graf 9. Een hoop zand met een bordje erop dat vertelt dat er iemand begraven ligt. Gelukkig dat we dat nog weten. Het is het graf van Bertus van der Kemp, een eenvoudige man uit Velp die in april 1945 vlak voor de bevrijding van Velp door een granaat werd getroffen toen hij zijn jonge onderduiker probeerde te beschermen. Dat graf herbergt een verhaal dat pas na de oorlog de aandacht kreeg die het ten volle verdiende. Op 16 juni 2016 kreeg Bertus postuum de Yad Vashem medaille die wordt uitgereikt aan niet-joden die joden hebben gered in de aanloop naar en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dat graf krijgt binnenkort ook de steen die het verdient. Daarop een prachtige inscriptie mogelijk gemaakt door Rabbijn Soetendorp, ‘Bobby’ tijdens de oorlog, die als baby in Velp bij Bertus en zijn vrouw Ria de oorlog overleefde. Klik hier voor het verhaal in NieuwsWij. Natuurlijk staat het verhaal ook in ons boek. Verhaal 51: ‘Rechtvaardigen onder de volkeren’. En het boek is nog steeds- via deze site- te bestellen, maar de voorraad slinkt wel….

De Bergplaats: ons ‘nieuwe’ onderkomen

Een lang gekoesterde wens lijkt binnen afzienbare tijd realiteit te worden: een nieuw onderkomen op de plaats waar vroeger de beheerderswoning stond. Voor wie het zich nog kan herinneren, vroeger stond daar een huis dat bereikbaar was via een hek en een pad langs dat huis.

Daar kleedde de pastoor zich om als hij een begrafenis moest leiden. Oud-misdienaars kunnen zich die plek vast nog wel herinneren. Het huisje is verloren gegaan in de tijd dat het er naar uitzag dat de begraafplaats zou verdwijnen. Gelukkig is dat laatste nooit gebeurd dankzij het lobbywerk van een aantal parochianen onder aanvoering van Jan Erren. Maar al die tijd hebben we het moeten doen zonder een plek waar we ruim materialen kunnen onderbrengen, kunnen vergaderen en belangstellenden kunnen ontvangen. Vanaf eind juni lijkt daar een eind aan te komen. Dan wordt er een onderkomen van ca 8×5 meter geplaatst met een zolder, een toilet en een keukentje. Daarmee is de derde trap van de drie grote projecten van onze begraafplaats een feit: een prachtig boek, de restauratie van een flink aantal graven en als klap op de vuurpijl dit nieuwe gebouw dat de toepasselijke naam ‘Bergplaats’ zal krijgen. We kijken er naar uit! De foto geeft een aardig idee van hoe het er straks uit ziet als je na de poort meteen linksaf slaat; het grondplan is al uitgezet.

In memoriam Sjef Neijenhuis

Gisteren bereikte ons het droevige bericht dat onze geliefde vrijwilliger Sjef Neijenhuis is overleden. Sjef was een van de eerste vrijwillige medewerkers van onze begraafplaats. Hij was een graag gezien persoon in Velp en omgeving. Zijn vader Jozef had vroeger een schoenenwinkel en schoenreparatiebedrijf aan de Nieuwstraat, later Oranjestraat in Velp, een winkel die bij vele Velpenaren in het geheugen gegrift staat en waar Sjef later kwam te werken.

Sjef was geen gewone Velpenaar maar een rasechte Velpenees, geboren en getogen in het Velp van de vorige eeuw dat hij later verliet om een eigen schoenreparatiebedrijf in Rheden te beginnen. Ook daar wisten vele Velpenaren hem nog te vinden. Sjef kende veel mensen en verhalen over mensen en kon daar smakelijk en met veel plezier over vertellen. Mede daardoor was hij een meerwaarde voor onze begraafplaats. Sjef was een eeuwige optimist die tien jaar geleden al een levensbedreigende ziekte wist te overwinnen maar die zich nu helaas gewonnen moest geven. We zullen hem erg missen en wensen zijn familie veel sterkte bij het verwerken van dit grote verlies. In verband met Corona wordt Sjef a.s. zaterdag 25 april in kleine kring begraven. In overleg met de familie is de wens ontstaan om tijdens de uitvaart om 12.00 uur een ‘erehaag’ te vormen vanaf zijn huis, Kerkstraat 4 in Rheden naar de Dorpsstraat, Schaarweg en richting Arnhemsestraatweg. Applaus mag en graag maar wel met inachtneming van 1,5 meter afstand van elkaar. Klik hier voor de kaart.

Restauratie graven afgerond

Wij hadden al aangekondigd in ons vorige bericht dat de restauratie van de graven bijna was afgerond. Klik hier voor dat bericht. Inmiddels is die afronding een feit. In totaal 12 graven zijn gerestaureerd. Wij zijn blij met die gerestaureerde graven en hopen in de toekomst nog meer graven te kunnen (laten) restaureren, mogelijk en hopelijk met de (financiële) medewerking van de rechthebbenden van de graven. Op deze manier komt het monumentale karakter van onze begraafplaats nog beter tot zijn recht. Met dank aan de firma Gerritsen en vooral aan het Prins Bernard Cutuurfonds, de subsidieverstrekker van dit prachtige project. Hieronder een aantal foto’s van de gerestaureerde graven. Klik op het vierkant rechtsonder voor een schermvullende weergave.

Subsidie voor restauratie graven

Sinds enige tijd hangt er een nieuw bordje op de rechter pui naast de ingang. Het is het bordje van het Prins Bernard Cultuurfonds en het opschrift luidt: ‘Gerestaureerd met steun van het Prins Bernard Cultuurfonds’. Dat fonds beheert ruim 400 cultuurfondsen op Naam waaronder het Meens Luyten Janssen Block Fonds en het Jan Wolters Fonds. Vooral via de laatste twee fondsen hebben wij een aanzienlijke subsidie mogen ontvangen die ons in staat stelt een aantal graven te (laten) restaureren. Het betreft hier de graven in het gedeelte rechts achterin de begraafplaats, rechts naast het graf van pastoor Koene, welk graf ook deel uitmaakt van de restauratie en dat is al goed te zien. De werkzaamheden worden uitgevoerd door Gerritsen Grafmonumenten uit Baak. Natuurlijk zijn wij heel blij met deze restauratie die binnen afzienbare tijd zal worden afgerond.

Terugblik Allerzielenviering 2019

We mochten niet mopperen wat het weer betreft op zaterdag 2 november 2019. Na een grijze en natte morgen was de middag een verademing met wat zon en een prima temperatuur voor de tijd van het jaar. Mogelijk mede daardoor was het drukker dan ooit tevoren. Naar schatting om en nabij de driehonderd personen waren om 16.00 uur aanwezig bij de opening door jachthoornblazersgroep Cornure. Dat was het begin van een programma van een klein uur met bekende ingrediënten: zang, een overweging, een verhaal uit ons boek en natuurlijk het gedenken van de overledenen in het afgelopen jaar. En daarna natuurlijk napraten met een glas Glühwein. Met dank aan allen die dit ieder jaar weer mogelijk maken: Pastoraal werker Anita Coenraads, Cornure, Machabelle en Jaap Schoenmakers, het R en T-koor aangevuld met leden van Trente Plus, Martin Kranenburg en natuurlijk onze vele vrijwilligers. We hopen dat we volgend jaar weer zoveel mensen mogen begroeten.